Position: slideshow [ Style: outline]

Šarka - Vipera berus (Linnaeus 1758)


Otrovna. Šarke su uglavnom duge od 50 do 70 cm. Mužjaci su obično svetlosivi, a ženke smeđe ili riđe, sa jasno izraženom tamnom cik-cak šarom duž tela; šara je kod naših šarki (podvrsta bosniensis) ponekad isprekidana. Šarke mogu biti i potpuno crne (melanizam), a postoje i svetlosmeđe jedinke bez šare. Za šarke je karakterističan red belih krljušti na gornjoj vilici (supralabialia); na potiljku postoji šara u obliku latiničnog slova V ili X. Na glavi postoje tri krupne krljušti (čeona i dve temene). Glava je izdužena i ovalna. Leđne krljušti šarke imaju greben. Kao i kod ostalih ljutica, rep šarki je kratak u odnosu na telo; mužjaci imaju duži rep u odnosu na ženke. Kao i kod drugih ljutica, zenica je vertikalna.


Šarke provode hladni deo godine (od oktobra-novembra do marta-aprila) u mirovanju, tzv. zimskom snu (hibernacija). Mužjaci izlaze prvi, a posle dve do tri nedelje pojavljuju se i ženke, nedugo nakon toga ove zmije kreću i sa parenjem. Šarka je, kao i druge ljutice, živorodna: ne polaže jaja, već rađa potpuno formirane mlade. Ženke šarke se, barem u visokoplaninskim populacijama, razmnožavaju svake druge godine. Na svet mogu doneti od 3 do 18 mladih zmija dužine od 13 do 15 cm i ne težih od 3 grama.


Uglavnom naseljava hladna i vlažna staništa, u nizijskom delu obično mesta oko očuvanih hrastovih šuma i močvara, dok na planinama naseljava uglavnom delove oko šuma smrče i jele kao i otvorena staništa iznad šumske granice

Distribucija: Prema podacima iz dostupne literature, prisutne su u blizini Obedske bare, na Fruškoj gori i Vršačkom bregu; a početkom 20.veka ovih zmija je bilo i na Avali. Južno od Save i Dunava balkanska šarka naseljava brdsko-planinska područja: nađena je između ostalog, na Kopaoniku, Staroj planini, Vlasinskoj visoravni, Šar-planini i Prokletijama. U našoj zemlji prisutna je Vipera berus bosniensis, a naše nizijske populacije predstvaljaju gornju granicu areala ove podvrste koja je karakteristična samo za Balkansko poluostrvo.

Šarke se uglavnom hrane sitnim sisarima, vodozemcima, ostalim vrstama gmizavaca, a ponekad i prticama.

Strogo zaštićena u Srbiji, IUCN Redlist: LC

 

Jos fotografija u galeriji: http://www.shdmr.org/gallery/index.php?/category/55

 

© Aleksandar Simovic